تنها روش تشخیص عسل طبیعی و اصل از تقلبی

Natural_Honey

ممکن است تا کنون راه‌های زیادی برای تشخیص عسل طبیعی از تقلبی شنیده باشید مثل حل کردن عسل در آب، ریختن عسل از ارتفاع و روان یا سفت بودن عسل. اما باید بدانید که هیچ کدام علمی و معتبر نیستند و تنها یک راه قطعی برای تشخیص عسل طبیعی وجود دارد. ما ترجیح دادیم این روش را از زبان یک کارشناس باتجربه بشنوید تا به آن اطمینان پیدا کنید. در فیلم زیر سرکار خانم آتنا امیدپور، کارشناس صنایع غذایی با تجربه ۱۳ سال کار در آزمایشگاه عسل آسا، به شما خواهند گفت که تنها راه تشخیص عسل طبیعی چیست. همچنین با دیدن این فیلم اطلاعات جالبی درباره‌ عسل خواهید فهمید که احتمالا تا کنون از آن بی‌خبر بوده‌اید.

فیلم تشخیص عسل طبیعی

 

همانطور که کارشناس محترم در فیلم توضیح دادند تنها راه تشخیص عسل طبیعی، آزمایش عسل در آزمایشگاه‌های معتبر عسل است. به همین دلیل ما در درکام با وجود همکاری با زنبورداران بسیار متعهد باز هم تمامی عسل‌های خود را در آزمایشگاه آسا کیفیت‌سنجی می‌کنیم تا از طبیعی بودن آن‌ها اطمینان ۱۰۰% داشته باشیم. اگر قصد خرید عسل طبیعی با ساکاروز زیر ۵ درصد را دارید پیشنهاد می‌کنیم روی لینک زیر کلیک کنید و قیمت و جزئیات بیشتر عسل‌های ما را مشاهده کنید. عسل‌های طبیعی درکام خام و حرارت ندیده‌اند و دارای برگه معتبر آزمایشگاه و ساکاروز زیر ۵% هستند.

مشاهده عسل‌های طبیعی درکام

 

عسل طبیعی، عسل تقلبی و عسل تغذیه ای

عسل به‌ صورت کلی به سه دسته تقسیم می‌شود. عسل طبیعي به عسلی می‌گویند که زنبور برای تولید آن از شهد گل‌ها و گیاهان مختلف استفاده کرده است. عسل بعدی، عسل تغذیه‌ای است که بیشتر عسل‌های موجود در بازار از این نوع عسل هستند. در این عسل، زنبوردار با گذاشتن محلول آب و شکر جلوی کندوی عسل به زنبور اجازه نمی‌دهد که به صورت طبیعی با استفاده از شهد گل‌ها و گیاهان مختلف عسل تولید کند. در نتیجه زنبور به جای استفاده از شهد، از محلول دست‌ساز زنبوردار تغذیه کرده و عسل تولید می‌کند. به همین علت نیز به این عسل، عسل تغذیه‌ای می‌گویند.

دلیل اینکه زنبورداران رو به تولید عسل تغذیه‌ای می‌آورند این است که می‌توانند از هر کندوی خود چند برابر یک کندو که عسل طبیعی تولید می‌کند عسل برداشت کنند. به همین خاطر نیز قیمت عسل طبیعی چند برابر عسل تغذیه‌ای است. چرا که برای زنبوردار متعهدی که عسل طبیعی تولید می‌کند به صرفه نیست که بخواهد عسل خود را با قیمت پایینی عرضه کند.

اگر می‌خواهید درباره عوامل موثر بر قیمت عسل طبیعی بیشتر بدانید به مقاله قیمت عسل طبیعی در سال ۹۹ مراجعه کنید.

اما نوع دیگر عسل، عسل تقلبی می‌باشد. این عسل اصلاً توسط زنبور تولید نشده است و با استفاده از گلوکوز تجاری و یا ترکیب کردن آب و شکر با رنگ‌ به دست می‌آید.

عسل طبیعی را چگونه بشناسیم؟

آیا روش‌های خانگی تشخیص عسل طبیعی معتبر هستند؟

اگر کمی در سایت‌های مختلف بگردید راه‌های زیادی برای اینکه بتوانید عسل طبیعی را در خانه تشخیص دهید وجود دارد. اما آیا واقعاً می‌توان با آتش زدن عسل و یا ریختن در آب تشخیص داد که این عسل طبیعی است یا تغذیه‌ای و یا تقلبی؟

خیر، همانطور که خانم امیدپور در ویدئوی بالا توضیح دادند روش‌هایی مثل ریختن عسل از ارتفاع و حل کردن آن در آب روش‌هایی نیستند که بتوان با استفاده از آن‌ها تشخیص داد یک عسل طبیعی است یا خیر.

خصوصیات عسل مثل رنگ، عطر و طعم می‌تواند نشان‌دهنده طبیعی بودن عسل باشد؟

رنگ عسل‌ها بسته به منطقه و پوشش گیاهی آن می‌تواند از زرد بسیار روشن تا خرمایی رنگ باشد. همچنین ممکن است یک عسل طبیعی باشد و عطر و طعم معمولی داشته باشد. هرچند عسل برخی گل‌ها مثل بهارنارنج و یا کنار طعم و عطر خاصی دارند ولی باز نمی‌توان با اطمینان ۱۰۰ درصد گفت از روی عطر و طعم یک عسل می‌توان تشخیص داد طبیعی است و یا اگر عطر و طعم معمولی داشت تغذیه شده است و طبیعی نیست.

آیا عسلی که رقیق باشد تقلبی است؟

رقیق و غلیظ بودن عسل‌ها بستگی به منطقه‌ای که کندوها قرار داشته‌اند دارد. معمولا عسل‌های شمال کشور مثل عسل بهارنارنج و نمدار رقیق‌تر هستند و عسل‌های جنوب کشور غلظت بیشتری دارند و رقیق و غلیظ بودن نمی‌تواند نشان دهد که یک عسل طبیعی است یا نه.

عسلی که شکرک بزند تغذیه شده است؟

یکی از باورهای غلطی که درباره عسل وجود دارد در مورد شکرک عسل است. بعضی افراد عقیده دارند که عسلی که شکرک بزند یا اصطلاحا رس ببندد نشان‌دهنده این است که تغذیه شده است و بعضی افراد نیز می‌گویند فقط عسل طبیعی شکرک می‌زند و اگر عسلی شکرک نزند طبیعی نیست. ولی باید بدانید هم عسل طبیعی، هم تغذیه‌ای و هم تقلبی شکرک می‌زنند و شکل شکرک هم که درشت باشد یا ریز بستگی به منطقه‌‌ای دارد که عسل برداشته شده و گل‌هایی که در آن منطقه بوده‌اند. پس از روی شکرک عسل نمی‌توان گفت که یک عسل طبیعی است یا خیر. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به مقاله شکرک عسل چیست مراجعه کنید.

تنها روش تشخیص عسل طبیعی چیست؟

همانطور که از ابتدای مقاله گفتیم هیچ کدام از روش‌های معمولی که برای تشخیص عسل طبیعی از تقلبی می‌گویند معتبر نیست و فقط از طریق آزمایش عسل در آزمایشگاه‌های معتبر می‌توان فهمید که یک عسل طبیعی است یا نه. برای پاسخ به این سوال که چرا فقط در آزمایشگاه می‌توان عسل طبیعی را از تقلبی تشخیص داد بهتر است اول کمی با مواد تشکیل‌دهنده عسل و فرآیند تولید عسل توسط زنبور آشنا شویم.

زنبور عسل برای تولید عسل از شهد گل‌ها تغذیه می‌کند و در راه بازگشت به کندو با استفاده از آنزیم‌هایی که در بدنش وجود دارد تغییراتی در ترکیب شهد گل به وجود می‌آورد. شهد گل حاوی قند‌های مختلفی است و غالب قندهای آن را ۳ قند ساکاروز، فروکتوز و گلوکوز تشکیل می‌دهند. همچنین شهد گل‌ها حاوی مواد دیگری مثل آمینواسیدهایی مثل پرولین نیز هست که در ادامه خواهیم گفت چرا پرولین فاکتور مهمی برای تشخیص طبیعی بودن عسل است.

ترکیب اولیه شهد گل حاوی مقدار زیادی ساکاروز است (در حدود ۵۰-۶۰ درصد) که زنبور با استفاده از آنزیم اینورتاز آن‌ را به ۲ قند ساده فروکتوز و گلوکوز تبدیل می‌کند. البته که زنبور نمی‌تواند تمامی ساکاروز را به فروکتوز و گلوکوز تبدیل کند و عسل طبیعی همیشه حاوی مقادیری ساکاروز نیز هست. در انتها با فرآوری که زنبور روی شهد گل‌ها انجام می‌دهد عسلی تشکیل می‌شود که حاوی ۸۰-۸۵ درصد قند و ۱۵-۲۰ درصد آب است. ترکیب قند عسل طبیعی نیز معمولا حاوی مقدار کمی ساکاروز است و غالب آن را فروکتوز و گلوکوز تشکیل می‌دهند.

چه تفاوتی بین مشخصات عسل طبیعی، تقلبی و تغذیه‌ای وجود دارد؟

در عسلی که زنبور توسط زنبوردار به وسیله آب و شکر تغذیه شده و به صورت طبیعی به جمع‌آوری شهد اقدام نکرده است به خاطر اینکه شکر دقیقا همان قند ساکاروز است و زنبور فاصله کمی با کندو دارد فرصتی برای تبدیل ساکاروز به فروکتوز و گلوکوز وجود ندارد و درصد ساکاروز در این نوع عسل زیاد است.

همچنین عسل تقلبی نیز اصلاً توسط زنبور تولید نشده است و با مخلوط کردن مواد مختلف مثل شکر و آب و رنگ‌های خوراکی و یا گلوکوزهای تجاری به دست می‌آید. پس اولاً نسبت موادتشکیل دهنده آن اصلاً مشابه عسل طبیعی نیست و از آن مهم‌تر دیاستاز آن صفر است. دیاستاز، آنزیم‌هایی هستند که زنبور هنگامی که در حال تبدیل شهد به عسل است به آن اضافه می‌کند و عسلی که به صورت مصنوعی تولید شود فاقد آن است. به جز دیاستاز ترکیب مهم دیگری که بالاتر به آن اشاره کردیم یعنی پرولین نیز در عسل‌هایی که طبیعی نیستند یا وجود ندارد و یا کمتر از حد استاندارد است.

همچنین اگر کندوها به وسیله آب و شکر تغذیه شده باشند و اصطلاحا عسل تغذیه‌ای باشد این عسل دیاستاز را در ترکیب خود دارد ولی حاوی مقدار کمی پرولین که بالاتر به آن اشاره کردیم هست. چرا که منشا پرولین شهد گل‌ است و وقتی زنبور از شهد گل‌ها تغذیه کرده است عسلی که تولید می‌کند حاوی مقادیر استاندارد پرولین است.

Honey
عسل طبیعی را چگونه بشناسیم

راه تشخیص قطعی عسل طبیعی

حال که با مواد تشکیل‌دهنده عسل و نحوه تولید آن توسط زنبور به صورت مختصر آشنا شدید باید بدانید که هیچ راهی به جز آزمایشگاه برای تشخیص قطعی طبیعی بودن عسل وجود ندارد.

چرا که نمی‌توان پرولین عسل و یا میزان ساکاروز آن را با دیدن و یا چشیدن عسل متوجه شد و فقط به وسیله روش‌های آزمایشگاهی می‌توان آن‌ها را اندازه گرفت.

شما بهتر است هنگام خرید عسل طبیعي از فروشنده درخواست برگه آزمایش عسل را بکنید و با بررسی آن ببینید که آیا عسلی که می‌خرید طبیعی است یا خیر. همچنین اگر نمونه عسلی دارید که می‌خواهید متوجه طبیعی یا غیرطبیعی بودن آن شوید بهتر است مقداری از آن را به یکی از آزمایشگاه‌های معتبر عسل تحویل دهید.

برگه آزمایش عسل گون
برگه آزمایش عسل گون درکام

استاندارد عسل طبیعی چیست و ترکیبات عسل باید چه مقدار باشد؟

مهمترین فاکتوری که طبیعی یا تغذیه‌ای بودن عسل را با آن متوجه می‌شوند ساکاروز عسل است. به صورت استاندارد اگر ساکاروز عسل زیر ۵ درصد باشد به آن عسل طبیعی می‌گویند. هرچند بعضی گیاهان مثل کنار استثناء هستند و دارای ساکاروزهای بالاتری هستند.

اما ساکاروز به تنهایی نمی‌تواند مشخص کند که یک عسل طبیعی و خام است یا خیر. چرا که ممکن است یک عسل حاوی ساکاروز بالای ۵ درصد باشد (مثل یونجه و کنار) و طبیعی باشد و یا ساکاروز زیر ۵ درصد داشته باشد ولی تغذیه هم‌ شده باشد و یا بدتر از آن حرارت دیده باشد. بهتر است بدانید فقط طبیعی بودن عسل نیست که مهم است و عسل باید علاوه بر طبیعی بودن خام هم باشد. عسلی که خام نباشد و حرارت دیده باشد حتی اگر کاملا از شهد گل‌ها تغذیه کرده باشد ارزشی ندارد. چرا که عسل حرارت دیده بر اساس میزان حرارت بخشی و یا تمامی خواص خود را از دست می‌دهد.

عسل خام به عسلی می‌گویند که بعد از برداشت حرارت ندیده است و خواص آن حفظ شده است. اگر می‌خواهید بیشتر درباره عسل خام بدانید به مقاله عسل خام چیست مراجعه کنید.

اما چه فاکتور دیگری در کنار ساکاروز می‌تواند هم طبیعی و هم خام بودن عسل را مشخص کند؟

همانطور که بالاتر گفتیم عسل حاوی ماده‌ای به اسم پرولین است که منشا آن شهد گل‌هاست. پس اگر عسل به صورت طبیعی تولید شده باشد علاوه بر ساکاروز زیر ۵ درصد باید پرولین آن هم بالاتر از ۱۸۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم باشد. همچنین پرولین ماده‌ای است که با حرارت از بین می‌رود و اگر عسل خام نباشد و حرارت دیده باشد حتی اگر طبیعی باشد پرولین آن کمتر از حد استاندارد است. پس پرولین به همراه ساکاروز به ما نشان می‌دهند که آیا یک عسل طبیعی و خام است یا خیر.

البته عوامل و فاکتورهای دیگری مثل HMF، دیاستاز و نسبت فروکتوز به گلوکوز نیز هستند که آزمایش می‌شوند ولی آزمایش ساکاروز در کنار پرولین می‌تواند خیال شما را از طبیعی و خام بودن یک عسل راحت کند.

*علاوه بر طبیعی بودن به خام بودن عسل نیز توجه کنید!

همانطور که گفتیم عسل در کنار طبیعی بودن باید خام و حرارت ندیده باشد. اما برخی از زنبورداران و فروشندگان برای اینکه عسل رس نبندد یا اصطلاحا شکرک نزند آن را حرارت می‌دهند و این به خاطر تفکر غلطی است که درباره شکرک عسل وجود دارد. ما در درکام عسل‌های خود را حرارت نمی‌دهیم و به صورت حرارت ندیده و خام به فروش می‌رسانیم تا تمامی خواص و ترکیبات آن حفظ شود.

مشاهده عسل‌های طبیعی درکام

 

۱۳۰,۰۰۰ تومان

۱۰۰٪ طبیعی و خام
طعم و عطر بسیارخوب
منطقه برداشت: کنگاور و صحنه
میزان ساکاروز: ۳.۵۸ درصد
رنگ: کهربایی روشن
غلظت: متوسط
طبع: گرم
وزن خالص: ۹۰۰ گرم
نام زنبوردار: زهرا ملک‌پور
ضمانت کیفیت + بازگشت وجه

۱۵۰,۰۰۰ تومان

۱۰۰٪ طبیعی و خام
طعم و عطر خاص بهارنارنج
منطقه برداشت: ساری
میزان ساکاروز: ۲.۰۵ درصد
رنگ: زرد روشن
غلظت: روان و رقیق
طبع: معتدل
وزن خالص: ۹۰۰ گرم
نام زنبوردار: علی سلیمان‌زاده
ضمانت کیفیت + بازگشت وجه

۱۴۰,۰۰۰ تومان

۱۰۰٪ طبیعی و خام
طعم و عطر بسیار خوب
منطقه برداشت: قزوین
میزان ساکاروز: ۴.۰۸ درصد
رنگ: زرد
غلظت: متوسط
طبع: معتدل
وزن خالص: ۹۰۰ گرم
نام زنبوردار: علی سلیمان‌زاده
ضمانت کیفیت + بازگشت وجه

 

منابع:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2803417/

https://en.wikipedia.org/wiki/Nectar

https://en.wikipedia.org/wiki/Proline

 

این مطلب رو دوست داشتید؟

لطفاٌ بهمون امتیاز بدید(راست ترین ستاره ۱ امتیاز و چپ ترین ستاره ۵ امتیاز دارد )

14 thoughts on “تنها روش تشخیص عسل طبیعی و اصل از تقلبی

    • درکام says:

      خوشحالیم مطلب براتون مفید بوده 🙂
      ممنونیم. موفق باشید

  1. راد says:

    سلام ممنون از مطالب مفیدتون جالب و باعث آگاهی بیشتر مردم می شود

  2. صابر says:

    فقط گفت مشخص نیست!!!
    یعنی بخوام عسل بخرم به فروشنده بگم یه قاشق عسل بده یه تک پا برم آزمایشگاه ببینم چطوریه؟!

    • درکام says:

      بله واقعیت اینه که تمامی روش‌های رایج غلط هستن. شما باید از زنبوردار یا فروشگاه مطمئن عسل خریداری کنید و این وظیفه زنبوردار یا فروشنده هست که عسل رو به آزمایشگاه ببرن و برگه آزمایش رو به شما ارائه بدن.

  3. مهدی says:

    عالى و جامع👌 من بخش زياديش رو قبلا ميدونستم و با چندتا سوال ساده هميشه ميفهمم كه طرف واقعا كارش درسته يا نه
    مثلا از رنگ عسل طبيعى ميپرسم وقتى ميگه رنگ عسل تيره یعنی باشه طبيعيه ميفهمم نه اينكاره نيست
    هميشه هم درخواست برگه آزمايشگاه ميكنم و بعضى ها دارن
    یک بار یه فروشنده عسل تیره نشون داد گفت ببین ۷ سالس با این رنگ!!!

    • درکام says:

      خوشحالیم مطلب براتون مفید بوده 🙂
      بله همینطوره که شما میگید، وقتی دانش عسلی افراد بیشتر باشه، راحت‌تر میشه به میزان دانش فروشنده هم پی برد و یا حداقل بعضی از عسل‌ها رو به قول شما به اسم هفت ساله و احتمالا با قیمت بالاتر نخرید.

  4. مریم says:

    ممنونم،خیلی مفید بود.
    ی سوال داشتم.عسل حرارت میبینه ولی ب عنوان خوراکی استفاده نمیشه برا مصارف ارایشیه و روی پوست قرار میگیره.اینم مضره و بد؟؟؟؟؟؟؟؟

    • درکام says:

      سلام خواهش می‌کنیم، خوشحالیم براتون مفید بوده 🙂
      عسل حرارت دیده بسته به مدت زمان و میزان دمایی که حرارت میبینه بخشی از آنزیم‌ها و خواصش رو از دست میده و در دماهای خیلی بالا تقریبا تمام خواصش از بین میره و میتونه مضر هم باشه. بهتره که از عسل طبیعی خام (حرارت ندیده) در ماسک استفاده کنین که خواصشو حفظ کرده باشه.

    • درکام says:

      همونطور که تو مقاله توضیح دادیم تنها راه تشخیص عسل خوب آزمایش عسل هست. چون از روی ظاهر و عطر و طعم نمیشه صددرصد گفت یه عسل خوبه یا بده. ولی شما از طریق ساکاروز و پرولین یک عسل که تو برگه آزمایش اومده میتونید تشخیص بدید که یک عسل طبیعی و خام و درنتیجه خوب هست یا نه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *